اين جهت است كه كلمات زياد در اذان مكرر شود از براى شنوندگان و تأكيد كند مر ايشان را كه اگر اول كسى اين كلمات را فراموش كند نماز دو ركعت دو ركعت است پس اذان هم بايد فصول آن دو تا دو تا باشد . پس اگر بگويد چرا در اول اذان چهار مرتبه الله اكبر قرار داده شده بايد در جواب گفته شود بسبب آنست كه شنوندگان در اول از آن غفلت دارند و قبل از آن كلامى نيست كه آنها را متنبه كند پس اين چهار مرتبه تكرار از براى آنست كه شنوندگان متنبه فصول بعد از تكبير شوند و در اوزان اعلام گرديده شوند . پس اگر بگويد چرا بعد از تكبير شهادتين قرار داده شده بايد در جواب گفته شود كه از براى آنست كه اول ايمان توحيد و اقرار كردن از براى خداوند است بوحدانيت و دوم اقرار كردن از براى رسول است برسالت و اطاعت و معرفت خداوند و رسول او مقرون به يكديگر است و از براى اين جهت است كه اصل ايمان شهادت است پس در اذان دو شهادت قرار داده شده چنان كه در ساير حقوق دو شهادت قرار داده شده است و چون بنده اقرار كند از براى خدا بوحدانيت و يگانگى و اقرار كند از براى رسول خدا برسالت پس اقرار كرده است بهمهء ايمان زيرا كه اصل ايمان اقرار به خدا و رسول است . پس اگر بگويد چرا بعد از شهادتين خواندن به نماز قرار داده شده يعنى حى على الصلاة بايد جواب گفته شود از اين جهت است كه اذان از براى نماز مقرر شده است چه آن نداء به نماز كردن است پس نداء به نماز يعنى حى على الصلاة در وسط اذان مقرر شده زيرا كه مؤذن قبل از حى على الصلاة چهار فصل مقدم ميدارد دو تكبير و دو شهادت و بعد از حى على الصلاة چهار فصل ديگر ميگويد چه بعد از آن به گفتن حى على الفلاح ميخواند مردم را برستگارى و نجات به جهت ترغيب كردن به عمل نيك و نماز پس از آن به گفتن حى على خير العمل مردم را تحريص و ترغيب مىكند به نماز و اداء آن پس از آن صداى خود را بالله اكبر و لا إله الا الله بلند مىكند و به اين چهار فصل كه بعد از حى على الصلاة است اذان را اتمام مىكند چنان كه به چهار فصل قبل از آن ابتدا كرده بود پس كلام خود را بذكر الله تمام مىكند چنان كه ابتدا بذكر الله نموده است « مترجم گويد » كه قبل از حى على الصلاة چهار تكبير را دو فصل محسوب داشته است و چهار شهادت را يعنى دو شهادت را كه چون تكرار مىكند چهار مرتبه مىشود اين چهار شهادت را دو فصل محسوب داشته است چنان كه بعد از حى على الصلاة هر فصلى كه تكرار شود يك فصل محسوب ميدارد . پس اگر بگويد چرا آخر اذان لا إله الا الله قرار داده شده و چنان كه اول آن تكبير قرار داده شد آخر آن تكبير قرار داده نشد بايد در جواب گفته شود كه چون لا إله الا الله اسم خدا در آخر آنست پس خدا خواست كه ختم شود كلام باسم او چنان كه ابتداء